Środki zapobiegawcze
Mapa zgłoszonych obserwacji niedźwiedzia brunatnego w 2025 roku
Jak zmniejszyć ryzyko spotkania niedźwiedzia
Działania prewencyjne polegają na wdrażaniu przez członków Zespołu Interwencyjnego środków zapobiegawczych oraz wykorzystywaniu urządzeń technicznych w celu przeciwdziałania szkodom w mieniu powodowanym przez duże drapieżniki oraz przeciwdziałaniu bezpośrednim zagrożeniom dla zdrowia lub życia ludzi. W tym celu stosuje się ogrodzenia elektryczne, odstraszacze akustyczne i wizualne, itp.
Do sprawdzonych zaleceń i środków zapobiegawczych należą:
1. Zalecenia i środki zapobiegawcze dotyczące przestrzeni publicznych i terenów gminnych
- zabezpieczanie odpadów w terenach mieszkalnych przy użyciu zamykanych pojemników;
- oznaczanie strefy niebezpiecznej znakami czy tablicami informacyjnymi i ostrzegawczymi oraz stosowanie się do nich;
- regularne usuwanie samosiewów roślin drzewiastych oraz gęstej roślinności;
- wzmocnienie oświetlenia publicznego na obrzeżach terenów mieszkalnych oraz przy drogach dojazdowych;
- monitorowanie obszarów wysokiego ryzyka przy użyciu fotomonitoringu lub monitoringu wizyjnego;
- stosowanie środków odstraszających akustycznych i świetlnych w wybranych lokalizacjach;
- informowanie mieszkańców o zaistniałej sytuacji.
2. Zalecenia i środki zapobiegawcze dotyczące gruntów prywatnych oraz terenów rolnych
- wykorzystywanie psów stróżujących do ochrony gospodarstw domowych;
- chronienie rodzin pszczelich i mienia za pomocą ogrodzeń elektrycznych (zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Środowiska Republiki Słowackiej nr 170/2021 Dz.U.);
- regularne koszenie terenu i zbieranie plonów;
- stosowanie środków odstraszających zapachowych;
- niedokarmianie dzikich zwierząt ani niewykładanie dla nich przynęty w pobliżu terenów zabudowanych.
3. Monitorowanie, zgłaszanie i współpraca
- sygnalizowanie miejsc ustawienia przynęt i pułapek właściwemu Zespołowi Interwencyjnemu;
- współpracowanie z właściwymi kołami łowieckimi;
- komunikowanie się z przedstawicielami władz lokalnych, mieszkańcami i specjalistami.
Galeria zdjęć
Indywidualna odpowiedzialność właścicieli nieruchomości (domów i domków letniskowych)
Ogród nie powinien przyciągać niedźwiedzia. Zmodyfikowanie ogrodu tak, aby nie był on interesujący, ani łatwo dostępny dla niedźwiedzia.
Co możesz z tym zrobić:
- odpady należy przechowywać w odpowiednich, szczelnie zamykanych pojemnikach;
- nie wolno zostawiać resztek jedzenia na podwórku, w ogrodzie ani w lesie;
- trzeba zabezpieczyć kompost;
- należy zbierać owoce opadłe z drzew;
- paszę dla zwierząt powinno się przechowywać w szczelnych pojemnikach, najlepiej wewnątrz pomieszczenia;
- obowiązkowe zamykanie zwierząt na noc;
- niezwłoczne usuwanie martwych zwierząt.
Jakie znaczenie mają zalecenia i środki zapobiegawcze?
- Zmniejszają one ryzyko spotkania przez człowieka niedźwiedzia. Niedźwiedź z natury szuka pożywienia. Jeśli nie znajdzie go w pobliżu wiosek, gospodarstw, szlaków turystycznych czy tym podobnych miejsc, nie ma powodu, by zbliżać się do ludzi.
- Zapobiegają one zmianom w zachowaniu niedźwiedzia. Jeśli niedźwiedź przyzwyczai się do łatwo dostępnych źródeł pożywienia (śmieci, kompost, pasza dla zwierząt, owoce, itp.), traci swoją naturalną ostrożność. Takie zwierzę częściej wraca do tego miejsca, stanowiąc zwiększone ryzyko. Działania zapobiegawcze pomagają podtrzymywać naturalne zachowania poszczególnych niedźwiedzi brunatnych.
- Zwiększają zaufanie społeczne. Odpowiednio poinformowani ludzie reagują spokojniej i bardziej odpowiedzialnie.
- Zapobiegają powstawaniu szkód i stratom finansowym oraz chronią mienie. To znaczy – mniej uszkodzonych uli, zniszczonych ogrodzeń elektrycznych i przypadków szkód w inwentarzu zwierzęcym – a w konsekwencji – mniej wezwań dla zespołów interwencyjnych.
- Chronią samego niedźwiedzia. Każdy konflikt może doprowadzić do interwencji wymierzonej w zwierzę. Środki zapobiegawcze ograniczają konieczność podejmowania interwencji wpływających na populację niedźwiedzia brunatnego, a tym samym chronią te zwierzęta.
- Chronią ludzkie życie.